از طبیعت تا یادگیری طبیعی : مقدمه

هستی مملو از شگفتی و معجزه است . انسان از شگفتی و توجه به شگفتی ها طالب دانستن می شود. می توان گفت رشد و یادگیری از توجه به شگفتی های طبیعت ، محیط و خود آغاز می شود . محیط و طبیعت اطراف می تواند بستری برای تحول و رشد باشد و این خود بستری برای تامل ، پرسش گری ، جسنجوگری و حل مسئله به وجود می آورد . به عبارتی می توان گفت محیط پیرامون بستری برای حرکت از کاستی و جهل به سوی دانایی و رشد ایجاد می کند و این حرکت و تکاپو در مواجهه با محیط زمینه ای برای شناخت خود و محیط به وجود می آورد . انسان در محیط به صورتی فطری و غریزی نیازهای خود را می شناسد و برای رفع هر کدام از طبیعت می آموزد و الهام می گیرد . به جریان طبیعی تغییرات بشر نگاه کنید . انسان در پی کسب امنیت از طبیعت آموخت و غارنشین شد ، برای رفع نیازهای زیستی خود به شکار رفت ، در برهه ای دیگر کشاورزی کرد و در ادامه به داد و ستد پرداخت و در هر کدام از این مراحل برای رفع هر مانع دست به ابتکار زد . زبان را به کار گرفت ، اعداد را اختراع کرد و هزاران ابزار ساخت تا بر طبیعت اطراف خود مسلط شود.
با این مقدمه می توان نتیجه گرفت طبیعت اولین مربی و تجارب انسانی ارزشمندترین منبع رشد انسان ها بود . اما رفته رفته با انباشت تجربیات وارد مرحله جدیدی شد . مرحله ای که تجربه و زیست طبیعی و یادگیری از طبیعت کم رنگ تر شد . با ظهور و پیدایش شهرها و زندگی شهرنشینی طبیعت و زندگی طبیعی در روستاها ماند و زندگی ماشینی "طبیعت" زندگی انسانها شد . یادگیری از طبیعت به کتابها و پای تخته منتقل شد و افرادی با عنوان معلم واسط انتقال دانش شدند . دیگر طبیعت و علوم طبیعی بیشتر در آثار و نوشته ها جستجو می شد و کمتر به محیط و زیست بوم آن توجه می شد .
این نوع مواجهه با دانش به جای آنکه انسان را خلاق و زنده بار بیاورد او را به حافظان و نگهدارندگان دانش تبدیل کرد . این اتفاق پدیده غالب جهان شد . پویایی و یادگیری پویا به محیط استاتیک و ثابت کلاس منتقل شد و دیگر دانش ساختنی به دانش اکتسابی تبدیل شد . این اتفاق بعد از عصر صنعت شدت گرفت البته جنش ها و مکتبهای مخالف هم گاهی ظهور و بروز داشت ولی پیده غالب همین بود و انتقال علم از خانه ها به مدارس و دانشگاهها منتقل شد .
به عبارت زندگی روزمره که مهمترین منبع رشد و یادگیری بود به محیطی آکادمیک و خشک تبدیل شد و این آغاز یادگیری آکادمیک یا مدرن بود . در طول این دوران همانطور که گفته شد مخالفتها و جنبش هایی در مخالفت با این جریان غالب شکل گرفت که هر کدام گاهی موفق بود و گاهی ابتر ماند . بعد از جنگ جهانی اول و دوم کم کم توجه به این مسئله و یادگیری طبیعی دوباره مورد توجه برخی محافل و نشست ها قرار گرفت که پرداخت به آن مطلب مجزایی را می طلبد .
در این نوشته قصد داشتم اشاره ای کوچک به اهمیت طبیعت و یادگیری از طبیعت اشاره کنم و لزوم بازگشت به آن ، خصوصا در سنین کودکی را یادآور شود . در نوشته های بعد به بررسی جزئیات بیشتری از این موضوع خواهم پرداخت .